Tarih Nedir

tarafından
12
Tarih Nedir

Geçmişte yaşanmış olayların insanlar için önem taşıdığını hepimiz bilmekteyiz. İnsanların merak ettiği  Tarih Nedir?

Tarih Kelimesinin Manası

Tarih kelimesinin manası olarak farklı şekillerde nitelendirilmiştir. Tarih, İbranice de Ay anlamına gelen Yarex, Yunanca dan Latince ye geçen Historia, Araplarda nitelendirilen Astura, Farsça da Mahruz gibi kelimelerin tarih anlamına geldiği düşünülmektedir. 

Tarihin Konusu

Tarihin Konusu tarihçilere göre farklılık gösterse de genel olarak her tarihçinin vardığı kanı aynıdır.

Zeki Velidi Togan: Hadiselerin seyrinden hatta madde ve eşyanın geçmiş ve bugünküdurumundan bahseden her yazıdır.

Michelet: Tarih insandır.

Bloch: İnsanın içinde yaşadığı toplumdur.

Tarih, insan topluluklarının bütün faaliyetlerini, geçirdikleri gelişmeleri vearalarında geçen olayları yer ve zaman göstererek sebep-sonuç ilişkisi içindebelgelere dayanmak suretiyle inceleyen sosyal bir bilimdir.

Tarihin Sınıflandırması

Tarih genel olarak zamana, mekana ve konuya göre sınıflandırılmaktadır. Tarihin sınıflandırmasını yapan Fuat Köprülü’ye göre;

  • İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
  • İslami Dönem Türk Tarihi
  • Selçuklu Tarihi
  • Osmanlı Tarihi
  • Türkiye Cumhuriyeti Tarihi
  • Türk Dünyası Ve Dış Türkler Tarihi 


Tarih İlminin Kaynakları

Tarihin bilgi dağarcığını oluşturanmuhtelif kaynakları bulunmaktadır. Tarihe ait bilgi veren malzemelere kaynak denir. Devletin resmi belgeleri dahil olmak üzere herhangi bir tarihin yaşadığıdönemde yaşanmış olan şahısların yazdıkları eserlere Ana Kaynak denir.

Ana kaynağa Birinci elden kaynak denir.

Birinci elden kaynağı kullanmışolan diğer kaynaklara İkinci elden kaynak  denir.

Tarih belgeler ilmidir.

Sözlü Kaynaklar
  • Şiirler
  • Hikayeler
  • Menkıbeler(Efsaneler)
  • Destanlar
  • Fıkralar
  • Atasözleri
Yazılı Kaynaklar

Arşivler

Resmi ve yarı resmi kurumların organları, ticari kuruluşların özel birimlerin, çalışmalarıyla ilgili kayıt ve belgelerin düzenli bir bütün olarak saklandığı yere arşiv denir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi

Ankara da bulunan ve Kuyudı Kadime denilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü arşivinde 250 adet Tapu Tahrir Defteri, Cebeci Defterleri, Evkaf Defterleri, Vakfiyeler ve Emlak Yoklama Defterleri bulunmaktadır.

Şeriye Sicilleri Arşivi

1894 tarihinde II. Abdülhamit emriyle kurulan arşiv günümüzde Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı olan İstanbul Müftülük Arşivinde ve Milli Kütüphane bünyesinde bulunmaktadır.

İstanbul dışındaki illerde bulunan Şeriye Sicilleri için özel bir yer bulunmadığından bu belgelerin çoğu, önceleri Adliye Vekaleti arşivlerinde saklanmış, ancak daha sonra müzelerde toplatılmıştır.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi

Ankara da bulunan arşivde 2376 Kütük defteri ile Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinden kalan aslı veyasureti günümüze kadar ulaşabilen 27 binin üzerinde belgeler mevcuttur.

Arşivlerdeki Defterler:

Vakfiye Defteri, Hazine Defteri, Hurufat Defterleri, Yeni Şahsiyet Defterleri, Ahkam Defterleri, Tafsil Defterleri, Feraşet Defterleri, Tesis Defterleri…

Topkapı Sarayı Arşivi

Topkapı sarayı bahçesinde bulunan arşivde Defter ve Evrak olmak üzere iki çeşit yazılı materyal vardır.

Arşiv Osmanlı padişahlarının özel evrakları ile savaş ve barışı ilgilendiren malzemeleri yansıtan belgelerden oluşmaktadır.

Birkaç yüz bin belgeden oluşan arşivde daha çok II. Mehmet sonrasına ait belgeler çoğunluktadır.

Hilal-i Ahmer(Kızılay) Arşivi

Kızılay 11 Haziran 1868 de kuruldu.

Belgeler Hastane ile ilgili belgelerdir.

Bakanlık Arşivi
  • Milli Savunma Bakanlığı Arşivi
  • Dışişleri Bakanlığı Arşivi
  • Genel Kurmay Askeri Tarih veStratejik Etüt Başkanlığı Arşivi(ATASE)
  • Türk Tarih Kurumu Arşivi
Genel Kurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı(ATASE)

29 Mart 1916 da kurulmuştur.

Osmanlı Askeri tarihiyle ilgili bilgiler vardır.

6.592.059 belge bulunmaktadır.

124 tane kurtuluş savaşına ait belge vardır.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi(BOA)

1922 Yılında İcra Vekilleri Heyeti Risaleti Kalem-i Mahsus Müdüriyetine bağlı İstanbul da kurulmuştur.

95 milyon belge vardır.

Osmanlı devletinin kuruluşundan 1922 ye kadar olan dönemi kapsar.