Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi Padişahı I. Bayezid (Yıldırım)

tarafından
11
Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi Padişahı I. Bayezid (Yıldırım)

Babası: I. Murad

Annesi: Gülçiçek Hatun

Doğum Yeri: Bursa

Ölüm Tarihi: 9 Mart 1403

Kabrinin bulunduğu yer: Bursa

yildirim beyazit

 

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi Padişahı I. Bayezid (Yıldırım) Osmanlı Devletinin dördüncü padişahıdır. Bayezid dönemi zorluklarla ve Anadolu siyasi birliğini sağlamayla geçen bir dönemdir

I. Bayezid Dönemi(Yıldırım)

1389-1402

I. Bayezid 13-14 yıl süren padişahlık hayatı boyunca büyük zaferler ve fetihlerle geçmiştir. Anadolu da siyasi birliği sağlayan, Rumeli sınırlarını genişleten fakat son muharebesinden sonra Timur’a yenik düşerek tarih sahnesinden adını sildirmiştir.

Bayezid, Kosova savaşında Osmanlı tahtına oturduktan sonra babasının ve kardeşinin cesetlerini Bursa’ya naklettirdi. Ünlü komutanlarına da çeşitli emir ve görevler vermiştir. Komutalar kendilerine verilen bu önemli görevleri süratle yerine getirecek ve Anadolu da bulunan fitne ocaklarını söndürmek için Bursa’ya geleceklerdir.

Padişah Bursa’ya gelip komutanlarının dönüşünü beklerken şehirde cami, mescid, imaret gibi hayır işleriyle uğraşarak çeşitli yerler inşa ettirmiştir.

Osmanlı zaferlerini hazmedemeyen, Osmanlı topraklarına saldırmaktan çekinmeyen Karamanoğlu Alaaddin Ali’ye de haddini bildirmek istiyordu. Aksi gibi Alladdin Ali de kız kardeşi Melek Hatun’un kocasıydı. Daha önce de bu hareketlere girmiş olsa da Murad Han tarafından affedilmişti. Fakat Karamanoğlu rahat durmuyordu.

Kısa bir süre sonra Rumeli de ki komutanların zafer haberleri ve ganimetleri Bursa’ya gelmiştir. Artık Anadolu Seferine hazırdırlar.  Yıldırım Bayezid ve ordusu sefere çıktı. Alaşehir e geldi.Bu şehrin dört bir yanını Osmanlılar tarafından fethedilse de Alaşehir henüz  ele geçirilmemiştir. Padişah yine şehirde cami, medrese ve hamam gibi hayır müesseseleri kurulmasını emretmiştir.

I. Bayezid Dönemi Fetihleri

yıldırım

Aydınoğullarının hüküm sürdüğü Aydın ili feth edildi. Başına Şehzade Ertuğrul getirildi.

Saruhan’a giren I. Bayezid bu beyliğin topraklarını savaşsız olarak ele geçirildi. Başına Şehzade Emir Süleyman getirildi.

Menteşe ili de ele geçirilip, Osmanlı topraklarına kazandırıldı.

Bu esnada Karamanoğulları Beyliğinin üzerine yürümek zorunda kaldı. Çünkü Alaaddin Ali Bey Osmanlı hakimiyetinde bulunan Hamideli’ne saldırmıştı.

Padişah daha fazla beklemeyerek adına yakışır şekilde Germiyanoğulları üzerine orada da Tekeeli üzerine yürüyerek Karamanoğulları topraklarına doğru ilerliyordu. Alaaddin Ali Bey, Yıldırım Bayezid’in üzerine yürüdüğünü öğrenince Taşeline kaçtı. Padişah Konya kapılarına kadar dayandı. Daha fazla dayanamayan Konyalılar kale kapılarını açtılar.

I. Bayezid Konya’dan sonra Niğde, Akşehir, Aksaray ve Karaman ilinin de topraklarını sulh yoluyla teslim almışlardır. Başına Timurtaş getirilmiştir.

Bu arada Alaadin Aliyi de kardeşi için affetmiştir. Larende ve Taşelinde hüküm sürebileceğini bildirmiştir.

Karamanoğulları Saldırıları

Aradan bir süre geçince Karamanoğulları Beyliği yine sözünü tutmayarak isyan etmişti. Artık Karamanoğulları asla affedilmeyecekti.

Karamanoğlu Aladdin Ali, padişahın Rumelinde olduğunu öğrenir öğrenmez Ankara’ya yürümüş bu civarın muhafızı olan Timurtaş ve askerlerini zindana attırmıştır. Konya, Aksaray, Larende ve Karaman illeri yeniden Alaaddinin eline geçmiştir.

Padişahın üzerine geldiğini öğrenince karşı koyamayacağını anlayıp af talep etmiştir. Üstelik Timurtaşı da zindandan çıkarıp, güya samimiyetini belirtmeye çalışmıştır.

Timurtaş başından geçenleri anlatınca Yıldırım Bayezid dayanamayıp ayağa fırlamış “Şimden girü Karamanoğlu’na af yoktur. Hak ile batılı, fesat ile doğruyu ayıracak olan tek şey bu kılıçtır.” diye bağırmıştır.

Padişahın bu kararını öğrenen Karamanoğulları hemen bir ordu toplamış savaşmaya başlamıştır. Yapılan kanlı savaşta Karamanoğlu yenilgiye uğratılmıştır.

I. Bayezid Karamanoğlunun işini bitirse de Anadolunun diğer bölgelerindeki sorunlar bitmedi. İran ve Turan ülkelerinde hüküm süren İlhanlıların yıkılışı ile beraber bölgelerdeki beyler istiklalini ilan edip hükümdarlık davasına kalkmışlar. Bunlardan biri de Kadı Burhaneddin dir.

Kadı Burhaneddin ile Mücadele

Kadı Burhaneddin çevresine toplanan ve kendilerine Kara Tatar adı verilen acımasız bir takım insanla Sivas ve Kayseri Civarında devlet kurmaya çalışyordu.. Kayseriyi başkent yaparak Osmanlıya saldırmaya başladılar. Şehzade Ertuğrulun ölümüle sonuçlanan bu acı saldırıdan sonra epey üzülen Yıldırım Bayezid Kadı Burhaneddin üzerine yürüdü.

Padişahın kızgınlığını duyan Kadı Burhaneddin Diyarbakır üzerinden Harput a çekildi. Bu kaçış onun sonu oldu. Doğu Anadolu da hüküm süren Akkoyunlu sülalesi ve beyleri Kadı Burhaneddin’e düşman idiler. Bir baskınla Kadı Burhaneddin öldürüldü.

Yıldırım Bayezid düşmanın ölüm haberini alınca biraz daha rahatlamıştır. Tokat, Sivas, Kayseri ve civarı kolaylıkla ele geçirildi.

İsfendiyaroğulları ile Mücadele

1392-1393

Bundan sonraki süreç de İsfendiyaroğullarının üzerine yürümekti. Yolda Kötürüm Bayeid’in öldüğü haberi alınınca işler daha da kolaylaşmıştır.

Yıldırım Bayezid ve ünlü komutanlar kısa süre içinde Kastamonu ve çevresini ele geçirdiler. Kötürüm Bayezid’in oğlu İsfendiyar Bey bağlılığını bildirince affedildi. Ne yazık ki ilerleyen zamanda İsfendiyar Bey Timur’un yanında yer alarak Yıldırım Bayezid a saldırmıştır.

Bir süre sonra Osmanlı da Anadolu siyasi birliği bozulmuş, padişah zevk ve alemlere dalmıştır.

Tam bu esnada Venedik, Ceneviz, İspanya, Batı ve Kuzey Avrupa devletleri toplanarak gemilerle Selanik önlerine kadar gelip Osmanlı topraklarına saldırmaya başlamışlardır. Yapılan kanlı savaşın sonucunda düşmanlar ağır mağlubiyete uğrayıp yok oldular.

Niğbolu Zaferi

niğbolu zaferi

Osmanlı tarafından her yanı feth edilen İstanbul da Bizans can çekişiyordu. Yapılan anlaşmalara sadık kalınmıyor bu yüzden de Müslüman Türklerin baskısından kurtulamıyordu.

İstanbul kuşatması:

İlk kez 1391 yılında,

İkinci kez 1392 yılında İstanbul kuşatılmıştır. Söz konusu İkinci kuşatmada Şile Hisarı feth edilmiş ve Bizans’ın Karadeniz’den gelen yardımlarını engellemek için Anadolu Hisarı(Güzelcehisar) inşa ettirildi

Bizans’ın artık çıkar yolu kalmamıştı. Tek çıkar yol Osmanlıdan habersiz Avrupalı devletlerle anlaşmak ve yeni Haçlı seferi tertip ettirmekti. Macar kralına mektup gönderen Bizans’ın mektubunu Bayezid ele geçirmiş ve çok sinirlenmiştir.

Osmanlılar üçüncü kez İstanbul’u kuşattılar. Bu muhasara bütün şiddetiyle devam ederken Macar Kralı’nın etrafında toplanan Haçlı ordusu Osmanlı sınırını geçerek Niğbolu önlerine kadar geldi. bu son derece tehlikeliydi.

Osmanlı kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı. Niğbolu Kalesi önüne kadar gelen Macar Kralı, Osmanlı Ordusuyla karşılaşamamıştır. Daha sonra planlı ve programlı olarak çalışmalarına devam eden I. Bayezid 1396 yılında Haçlılar ile karşı karşıya gelmiştir. Nihayetinde Osmanlılar zaferini ilan ettiler. Bu savaşta 100.000 kafir öldürülmüş 20.000 kişi esir alınmıştır. Geriye kalanlar da kaçmayı başarmışlardır.

Niğbolu zaferi islam dünyasında sevinç ve övünç kaynağı olarak görülmüştür.

Timur ve Ankara Savaşı

Timur artık büyük bir hırs içindeydi. Girdiği her yeri yakıp zaferden zafere koşuyordu. netice de Rum diyarını ele geçirmek isteyen Timur’a ağır cevaplar veren Osmanlı ile karşı karşıya gelinmişti. Osmanlı padişahına sığınan Sultan Ahmed ve Kara Yusuf Timur’a gönderilmemiştir. Bunlar da Timur’u çileden çıkarmıştır.

1402 yılında Çubuk Ovasında Timur orduları ve Osmanlı orduları karşı karşıya gelmiştir. Ne varki bir müddet sonra Osmanlı ordusunun yanında yer alan Germiyanoğulları Timur’un tarafına geçmiştir. Anadolu askerleri dağılınca, Sırplar da geri çekilmiştir. Yıldırım’ın ordusu da büyük bir yenilgiye uğratılmıştır.

Yıldırım Bayezid’in ordusu yeniliyor, Timur giderek Anadolu’nun hakimi olmaya başlıyordu. Bütün bunlara şahid olan Yıldırım Bayezid, üzüntüsü nedeniyle hastalanmış 1403 yılında vefat etmiştir.

beyazıd dönemi

I. Bayezid’in ölümünden sonra Timur’un sevdiği torunu da ölünce Timur, Anadolu’dan ayrılmıştır. Timur’un başarısıyla sonuçlanan Ankara Savaşı ile Anadolu da siyasi birlik bozulmuştur. Anadolu da siyasi birlik ancak 70 yıl sonra tam manasıyla sağlanabilmiştir.

I. Bayezid’in Çocukları

Mehmed Çelebi, İsa Çelebi, Emir Süleyman, Musa Çelebi, Mustafa Çelebi ve Ertuğrul Gazi isimli altı oğlu vardır. Bunlardan Ertuğrul Gazi babası sağken şehid olmuştur.

Mustafa Çelebi ise Ankara Savaşında kaybolmuş, Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi de taht kavgasına düşmüşlerdir.

Osmanlı Devletinde 10 Yıl 11 Ay 8 Gün fetret devri yaşanmıştır. Osmanlı tahtına da bu süreçten sonra I. Mehmed (Çelebi) geçmiştir.