Dandanakan Savaşı

tarafından
13
Dandanakan Savaşı

Asya topraklarında hüküm süren iki Türk Devleti arasında 1040 yılında meydana gelen Dandanakan Savaşı, Selçuklu Devletinin vücut bulmasına neden olmuştur.

Dandanakan Savaşı

1040

840 Yılında yıkılan, Uygur Devletine mensup olan Oğuz Boyları, ülkelerinin Kırgız istilalarıyla yıkılmasıyla batıya doğru göç etmiştir. Diğer Türk devletleriyle birleşerek bugünkü Irak ile İran Coğrafyasında bulunan Cend şehrine giderek, Selçuklu Beyliğini 960 yılında kurmuşlardı. Selçuk Bey den sonra devletin başına Tuğrul ve Çağrı Beyler geçmiştir.

Dandanakan Savaşı Nedenleri

Türk Devletlerinde uygulanmakta olan boy teşkilatlanması sonucu, Selçuklu Beyliği Gaznelilere bağlı olarak yaşıyorlardı. Onlara vergi ödemekle yükümlülerdi. Giderek hakimiyet alanını arttıran ve güçlenen Selçuklu Beyliğinin hakim olduğu coğrafyada iki Büyük Türk Devleti hüküm sürüyordu. Bunlar Karahanlılar ve Gaznelilerdi.

Bir çeşit yayılma politikası izleyen Selçuklu Beyliği, Gazneli Mesut’a mektup yazarak Gazne devletine bağlılıkları karşılığında izinsiz girdikleri Horasan da oturma izni istemişlerdir. Gazneli Mesut, Selçukluların niyetini anlayarak onları ortadan kaldırmak için bir ordu görevlendirdi. Nesa şehrine ulaşan Gazne ordusu 1035 yılında Selçuklular ile karşı karşıya geldiler. Bu mücadelede Gazneliler ağır bir yenilgiye uğratıldı. Gazneli Mesut bu yenilgi üzerine Selçuklulara oturma izni vermiştir. Selçuklular artık Nesa, Merv ve Ferava şehirlerinde oturma izni aldılar. İkinci mektubu yazarak Gazneli Mesuttan üç şehir daha istediler. Bu kez de savaş açan Gazneli ordusu Serahs şehrinde Selçuklularla 1038 yılında karşı karşıya geldiler. Selçuklular bu savaşı yine kazandı.

Gazneli Mesut’un görevlendirerek Selçukluların üzerine gönderdiği iki ordunun da yenilgiye uğraması nedeniyle, Gazneli Mesut, bizzat ordunun başına geçerek 100 bin kişilik orduyla 1040 yılında Selçuklularla karşı karşıya geldi. Gazne ordusuna göre Selçuklu ordusu az sayıda olduğu için erzak tedarikleri gayet kolay bir şekilde yapılmaktaydı.

Düzen içinde hareket eden Selçuklulara yenilgiye uğrayan Gazneli ordusu komutanı Gazneli Mesut, küçük birlikleri ile beraber Hindistan’a doğru ilerleyerek kaçmaya başlamıştır. Bu kaçış hareketiyle Selçuklulardan kaçmayı başarsa da kendi askerleri tarafından öldürülmüştür.

Ağır kayıplar veren Gazneliler 1040 yılında bertaraf edilmiştir. Dandanakan Savaşı yapıldıktan sonra Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş, Gazneliler tarih sahnesinden silinmiştir.